
Een paar keer heb ik blessures aan mijn voet gehad. Ik rekte, rolde met de foamroller en liep gewoondoor. “Het trekt zo wel weg.” Het trok niet weg, het werd alleen maar erger. Toen ik uiteindelijk bij de fysiotherapeut aanklopte, keek ze langs mijn voet heen, naar mijn kuiten. Die bleken verkrampt en niet sterk genoeg, waardoor mijn voet het werk moest overnemen. De pijn zat in mijn voet, de oorzaak ergens anders. Alleen had ik het nooit gevonden, samen wel.
En zo gaat het vaker. Hardlopen is een individuele sport. Ik ben degene die ’s ochtends vroeg de deur uit gaat en straks in Valencia vanaf kilometer 34 moet doorzetten. Niemand loopt die kilometers voor me. Maar dat betekent niet dat ik het alleen doe, ook al vind ik om hulp vragen lastig en zoek ik het liever zelf uit, zoals met die voet. Toch leer ik steeds vaker: samen weet je meer dan alleen.
Mijn Valencia-puzzel
Om mij heen staat een hele groep mensen. Als eerste mijn teamgenoten, die hun eigen ervaringen delen. Na een tegenvallende wedstrijd liet een van hen me eerst balen en vroeg toen: “Wat ging er wél goed, en wat neem je mee?” Maar ook mijn trainer, zodat ik niet zelf hoef uit te vinden hoe ik moet trainen. De fysiotherapeut, die ziet wat ik niet zie. En de inspanningsfysioloog, die de twee drempels, die ik voor mijn nulmeting (zie blog 2) nodig had, bepaalt.
Ik leer van hen, en zij van mij. Daar word ik als loper beter van, maar de groep als geheel ook. Elk stukje dat iemand inbrengt, maakt de puzzel completer.
En in je werk?
Daar werkt het precies zo. Iedereen heeft een eigen functie en doet zijn eigen werk, maar niemand doet het alleen. Leren mensen bewust van elkaar, dan wordt een organisatie meer dan een optelsom van slimme individuen: ze wordt zelf slimmer. Dat heet collectieve intelligentie. Hoe zie je dat terug?
1. Trek op tijd aan de rem
Trainen, werken en een sociaal leven kosten mij soms te veel energie. Train ik dan door, dan sta ik straks moe aan de start in Valencia. Dus trap ik op de rem en zoek ik samen met mijn trainer een oplossing.
Bij Lean heet dat het andon-koord. Ziet een medewerker een probleem, dan trekt hij of zij aan het koord. Het werk staat stil en de teamleider komt meteen helpen. Aan dat koord trekken is letterlijk om hulp vragen: samen begrijpen wat er misgaat, en ervan leren. Vaak gebeurt het omgekeerde: we lopen door met een workaround tot het echt misgaat. Dan is het probleem groter en de oplossing duurder.
2. Kijk verder dan het symptoom
Net als bij mijn voet: waar een probleem zichtbaar wordt, ligt niet altijd de oorzaak. Een klacht van een klant komt bijvoorbeeld binnen bij de klantenservice, maar ontstaat vaak ergens heel anders.
Daarom maak je een visgraat, zoals die uit mijn analyseblog, nooit alleen. Haal mensen uit verschillende schakels bij elkaar: ieder brengt een puzzelstukje mee, en zo wordt je blinde vlek zichtbaar. Wie alleen naar de eigen schakel kijkt, blijft aan de voet rekken.
3. Om de beurt op kop: ieders kracht maakt de groep sterker
In de halve marathon van Eindhoven die ik laatst liep, stond een harde tegenwind. In onze groep namen we om de beurt de kop, en wie sterk liep, deed dat iets langer. Zo liepen we samen harder dan als iedereen alleen had gelopen. In Den Haag bracht ik juist mijn kracht in: een gelijkmatig tempo. Als haas bewaakte ik het ritme, zodat mijn oud-teamgenoot en de rest van de groep hun energie konden bewaren voor het slot.
In een team werkt het precies zo. De een is sterk in plannen, de ander in klantcontact, een derde ziet als eerste waar een proces knelt. Een team wordt sterk als je die krachten bewust inzet en het werk zo verdeelt dat niemand er alleen voor staat. Bij Lean maak je dat zichtbaar met een skillmatrix: wie kan wat, en waar ligt ieders kracht? Verdeel de zware klussen en leer van elkaar. Dan hoeft niemand alleen tegen de wind in.
4. Neem over wat werkt, en maak het van jezelf
Een teamgenoot tipte me om gels ook tijdens lange duurlopen te oefenen, zodat mijn maag eraan went. Het merk dat hij gebruikt viel bij mij niet goed, dus hield ik het idee en koos ik een ander merk dat wel bij mij paste. Zijn ervaring, mijn aanpassing.
In organisaties gaat het hier vaak mis. Bij een klant ontdekten we laatst dat drie teams weken bezig waren geweest met een eigen planbord, terwijl een team twee verdiepingen lager er al een had dat goed werkte. Bij Lean heet het delen van verbeteringen tussen teams yokoten: ga bij elkaar kijken, neem over wat werkt en pas het aan aan je eigen situatie. Niet blind kopiëren, en ook niet alles zelf bedenken.
Samen slimmer
In alle vier de voorbeelden brengt iemand een puzzelstukje in. Organiseer je dat goed, dan word niet alleen jij beter. De oplossing van het ene team wordt de standaard voor het volgende, en een nieuwe collega begint bij alles wat de organisatie al heeft geleerd. Zo word je van een groep slimme mensen een slimme organisatie.
Leren van elkaar, wereldwijd
Soms is de groep nog veel groter. Donderdag en vrijdag is de Lean Global Connection van het Lean Global Network: vierentwintig uur livestream, meer dan honderd sprekers van over de hele wereld, gratis te volgen wanneer het jou uitkomt. Mensen vertellen wat bij hen werkte en, vaak nog bruikbaarder, wat niet. Collectieve intelligentie op wereldschaal.
Heb je een vraag over Lean? Onze directeur René verzorgt twee sessies Ask the Coach. Geen slides: jij stelt je vraag en hij geeft antwoord. Over een A3 die blijft hangen of een dagstart die niet werkt. Kom je puzzelstukje halen. En ja, ik weet het: daarvoor moet je om hulp vragen.
Inschrijven via Eventbrite: https://www.eventbrite.com/e/lean-global-connection-2026-tickets-1992427899482
En ik?
Aanstaande zondag loop ik de Zevenheuvelenloop in Nijmegen, mijn laatste meetmoment voor Valencia. Vijftien kilometer over hetzelfde parcours als vorig jaar, dus een eerlijke vergelijking. Die vijftien kilometer loop ik alleen, maar niet in mijn eentje.
Welk probleem los jij nu in je eentje op, terwijl iemand twee bureaus verderop het puzzelstukje al heeft?
/ Saskia