De laatste marathons gaat het telkens mis: de verzuring die optreedt vanaf kilometer 34 in mijn benen. Afgelopen zondag stond ik aan de start van de marathon van Den Haag met één vraag in mijn hoofd: komt dat betonnen gevoel weer terug?

Die vraag maakte ik vooraf tot een experiment. Ik koos een temporange, schreef op wanneer het experiment geslaagd zou zijn en bepaalde hoe ik zou meten of en wanneer de verzuring optreedt.

Ondertussen had ik nog een tweede opdracht: als haas, de loper die het tempo bewaakt, een oud-teamgenoot naar een mooie tijd helpen. Twee doelen in één race. Lukte het allebei?

Kilometer 34 -36, en toen? Mijn experiment in Den Haag 
Uit de nulmeting bleek dat vanaf dit punt mijn benen volliepen tijdens mijn marathons in Rotterdam (2024) bij 36 kilometer, Hamburg bij 34 kilometer (2025) en Rotterdam (2026) bij 40 kilometer. Met een verval in tempo tot gevolg. Mijn ademhaling was nog goed en mijn hartslag ook, maar mijn benen voelden als twee blokken beton die ik gevoelsmatig niet meer opgetild kreeg. Afgelopen zondag kwam ik in Den Haag langs het bordje '34 km' en wachtte ik op dat bekende zware gevoel. Het kwam niet. Op 36 kilometer ook niet. En op kilometer 40 zetten we zelfs nog een extra versnelling in.

Een mooi begin, maar is het ook een geslaagd experiment? En wat zegt het over Valencia, dat nu nog minder dan vijf weken weg is? 

Even terug naar de plaats delict 
In mijn visgraat en na een hele reeks waardoor-vragen kwam ik uit bij een vermoedelijke grondoorzaak. Ik train(de) als een korteafstandsloper die af en toe een marathon loopt. Mijn hypothese: als ik meer kilometers maak (100 tot 130 per week) en train op het doorlopen met vermoeide benen, de zogenoemde fatigue resistance, dan komt de verzuring later en heb ik minder verval en kom ik in Valencia uit op 2 uur en 40 minuten. 
Maar om de hele voorbereiding te wachten om pas in Valencia te weten of dat klopt? Dat duurt me te lang. 

Matroesjka-experimenten 
Valencia is mijn buitenste matroesjka, het ultieme experiment. Daarin zitten kleinere poppetjes. De marathon van Den Haag is er één. Daarin zitten mijn trainingscycli van twee weken, en daarin elke training. Elk poppetje is een kleiner experiment waar ik sneller van leer, en wat ik leer kan ik meteen in het volgende poppetje toepassen.

Zo werken we bij Lean ook. Maak het klein en zo simpel mogelijk, en begin. Ik zie het vaak gebeuren: een prachtig plan dat eerst perfect moet zijn, en dan blijft het bij een plan. Op papier of in je hoofd. Dus ik knip het op. 

Wat ik concreet anders doe 
1. Meer kilometers, met zo min mogelijk extra belasting. 
Mijn rustige duurlopen gaan van 10-12 naar 15-18 kilometer per keer. Op dinsdag train ik twee keer: ‘s ochtends rustig 10 kilometer en ‘s avonds de baantraining. In het weekend loop ik duurlopen van 30 kilometer en langer, zodat mijn lichaam went aan lang op de benen staan. Mijn weekvolume ging zo van 80-90 kilometer, stapsgewijs opgebouwd, naar 100-130 kilometer, zonder dat de zware trainingen eronder lijden.

2. Moe zijn, en toch door. 
Dit is de training voor fatigue resistance. Ik loop in trainingen tempoblokken die steeds een tikje sneller moeten. Of ik wissel, in een lange duurloop, tussentempo’s, zodat ik niet echt kan herstellen. En laatst liep ik bewust de dag na zo’n training een lokale crosswedstrijd, over gras en onverharde paadjes, gewoon om met die vermoeide benen nog een stuk op tempo te gaan. Mijn benen hadden daar zo hun mening over. 

Het experiment: Den Haag 
Vraag: krijg ik verzuring als ik een hele marathon op 4:05–4:10 per kilometerloop? 
Waarom dit tempo: het ligt tussen dat van mijn tweede en derde marathon in, waar het op km 34 en 36 misging.  
Geslaagd als: ik geen verzuring krijg, of pas na km 40 én geen verval in tempo. 
Hoe meet ik dit: met mijn horloge dat de tempo’s en gemiddelden bijhoudt en of ik verzuring in mijn benen voel vanaf kilometer 34. 

Dit heb ik bewust van tevoren opgeschreven zodat ik mijn experiment eerlijk kan beoordelen. Want achteraf is elke uitkomst wel mooi te praten.

En er kwam een bonusopdracht bij: ik mocht een oud-teamgenoot hazen naar een Persoonlijk Record (PR). We bouwden de race rustig op en er ontstond een mooie groep lopers die zich aansloten en gebruik maakten van het haaswerk. Halverwege gingen we langzaam iets versnellen, en vanaf 38 kilometer verschoof mijn taak als haas van het roepen van ‘rustâgh’, naar het aanmoedigen om harder te gaan en het publiek daarin mee te nemen. Het was tijd om de echte versnelling in te zetten. Het resultaat was een negatieve split, de tweede helft sneller dan de eerste, en een prachtig PR voor mijn teamgenoot. En zo kwamen we samen in 2 uur 53 minuten en 50 seconden over de finishlijn! Na de race kreeg ik ook nog te horen dat een paar anderen die zich hadden aangesloten in de groep ook een PR hebben gelopen. Wat een ontzettend dankbaar werk dat hazen!  

En mijn eigen experiment? Kijk maar naar de tabel.

Precies op de plaats delict liep ik gewoon 4:08. Geen verzuring en geen verval, maar een versnelling. Eindtijd: 2:53:50.  

Wat zegt dit wel, en wat (nog) niet? 
Het experiment, een van de poppetjes is geslaagd, en dat geeft vertrouwen. Maar eerlijk is eerlijk: ik liep 19 seconden per kilometer langzamer dan wat in Valencia nodig is (4:06 gemiddeld per kilometer ten opzichte van 3:47), en als haas liep ik ook andermans race. Het bewijst dus niet dat mijn hypothese klopt. Het laat wel zien dat ik op de goede weg zit. En die 2 uur 40 minuten? Die vind ik nog steeds spannend.

Nu eerst even herstellen zodat ik over een paar dagen door kan met de trainingen en verder kan experimenteren. Over anderhalve week is al mijn laatste meetmoment op weg naar Valencia: de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. 

En jij? Welk groot plan schuif je al maanden voor je uit, en hoe ziet het kleinste poppetje eruit waarmee je morgen kunt beginnen? 

/ Saskia

‍