Een manier van produceren waarbij grote aantallen items (batches) als geheel worden bewerkt en vervolgens, ongeacht of ze direct nodig zijn, worden doorgegeven aan het volgende proces, waar ze wachten in een wachtrij (queue)totdat dat proces aan de beurt is. Batch-and-queue is het dominante model bij massaproductie en het directe tegendeel van continuous flow.

Waarom batch-and-queue ontstaat
De logica achter batch-and-queue is begrijpelijk: door grote aantallen in één keer te produceren worden omstellingen geminimaliseerd en lijken machines en medewerkers optimaal benut. Op het niveau van een individuele afdeling of machine voelt batch-and-queue efficiënt aan. Op het niveau van het totale systeem, de volledige stroom van grondstof tot klant, is het dat zelden.

Elke batch die wacht voor het volgende proces vertegenwoordigt gebonden kapitaal, verborgen kwaliteitsproblemen en verloren tijd. Een defect dat in batch 1 ontstaat, wordt pas ontdekt als batch 1 de volgende stap bereikten heeft zich tegen die tijd mogelijk al door honderden stuks voortgeplant.

De gevolgen
Batch-and-queue leidt structureel tot een reeks verspillingen: lange doorlooptijden doordat items het grootste deel van hun tijd wachten in plaats van bewerkt te worden, hoge voorraden onderhanden werk tussen processtappen, verborgen kwaliteitsproblemen die laat worden ontdekt, en moeilijk planbare capaciteit doordat vraagvariaties zich stroomopwaarts versterken.

In Lean-termen is doorlooptijd de belangrijkste maatstaf voor systeemgezondheid. Onderzoek naar productieprocessen toont keer op keer dat in een batch-and-queue omgeving items slechts een klein percentage van de totale doorlooptijd daadwerkelijk worden bewerkt. De rest is wachttijd.

Het alternatief
Lean productie streeft naar continuous flow: één item tegelijk door het procesbewegen, afgestemd op de takttijd, zodat wachtrijen worden geëlimineerd en problemen direct zichtbaar worden. Waar continuous flow niet volledig realiseerbaar is, worden pullsystemen en supermarkten ingezet om de hoeveelheid onderhanden werk te beperken en de doorlooptijd te verkorten. Tools zoals SMED maken het mogelijk om omsteltijden zo sterk te reduceren dat de economische rechtvaardiging voor grote batches wegvalt.

‍