4M

Een analytisch raamwerk dat de vier fundamentele variabelen benoemt waaruit elk productieproces bestaat. De 4M's worden gebruikt om de toestand van een proces te beoordelen, afwijkingen te diagnosticeren en de grondoorzaak van problemen systematisch te zoeken. De eerste drie M's zijn middelen; de vierde beschrijft de manier waarop die middelen worden ingezet.

In een Lean-systeem staan de vier M's voor:

Materiaal - het materiaal dat het proces instroomt is vrij van defecten, aanwezig in de juiste hoeveelheid en op het juiste moment beschikbaar. Materiaalproblemen omvatten defecten van leveranciers, tekorten, verkeerde specificaties of afwijkende kwaliteit.

Machine - apparatuur en gereedschap functioneren betrouwbaar, zonder ongeplande storingen, slijtage of afwijkingen in de output. Machineproblemen zijn een veelvoorkomende oorzaak van variatie in kwaliteit en cyclustijd.

Mens - medewerkers beschikken over de noodzakelijke vaardigheden, voeren hun werk uit volgens de vastgelegde werkvolgorde en zijn beschikbaar wanneer dat nodig is. Mensgebonden variatie ontstaat door onvoldoende training, onduidelijke instructies of afwijkingen van de standaard.

Methode - het werk wordt uitgevoerd volgens gestandaardiseerde processen en procedures. De methode is de verbindende factor: zonder een vastgelegde en begrepen werkwijze zijn de andere drie M's niet stabiel te houden.

Toepassing: diagnose en dagelijks management
‍De kracht van de 4M's ligt in hun gebruik als diagnose-instrument. Wanneer zich een probleem voordoet zoals een kwaliteitsafwijking, een stilstand of een outputtekort, biedt het 4M-raamwerk een gestructureerde manier om te zoeken naar de oorzaak: ligt het aan het materiaal, de machine, de mens of de methode? Dit voorkomt dat teams direct naar oplossingen springen zonder de werkelijke oorzaak te begrijpen.

De 4M's vormen ook de standaardcategorieën van het Ishikawa-diagram, ook wel visgraatdiagram of oorzaak-en-gevolgdiagram genoemd. Dit is een veelgebruikt instrument bij probleemoplossing en grondoorzaakanalyse.

In Toyota's dagelijks management lopen leidinggevenden de 4M's systematisch langs bij hun ronde op de werkvloer: zijn alle vier de M's op orde, of is er ergens een afwijking die aandacht vraagt? In combinatie met visueel management en een andon-systeem vormen de 4M's zo de basis van proactief procesmanagement.